ساخت کلیه پروتز های متحرک با هدف تکمیل قسمتی از بدن که از دست رفته یا جایگزین نمودن قسمت معیوب از بدن برای عملکرد بهتر انجام می‌شوند. چشم‌ها، بازوها، دست‌ها، پاها یا مفاصل بیمار که از دست رفته یا معیوب شده‌اند اغلب با این دستگاه‌های مصنوعی تکمیل یا جایگزین می‌شوند.

به عنوان مثال، ساخت دندان های مصنوعی به عنوان پروتزهای دندانی شناخته می شوند و جایگزین مصنوعی برای استخوان فک، پروتز فک و صورت می‌باشند. به طور خلاصه، پروتز متحرک، نوعی پروتز است که در مواردی که پروتز ثابت در بدن اعمال نمی شود، فرد به راحتی می تواند آن را برداشته و در زندگی روزمره از آن استفاده کند.

دندان مصنوعی متحرک

دندان های مصنوعی پروتزهای متحرکی هستند که برای جایگزینی دندان های از دست رفته در اثر پوسیدگی یا آسیب به دندان استفاده می شوند. ساخت کلیه پروتز های متحرک به گونه ای انجام می شود که متناسب با شکل و اندازه فک های فرد مصرف کننده باشد و لثه ها را به جای دندان های از دست رفته قرار دهد.

بسیاری از افراد به دلیل پوسیدگی یا جراحت دندان های خود را از دست می دهند و به دلیل مشکل در خوردن، جویدن یا حتی صحبت کردن به دندان مصنوعی نیاز دارند. علاوه بر این، در برخی از بیماران، تمام دندان‌هایی که هم فک بالا و هم فک پایین را می‌پوشانند را می‌توان برداشت و مجموعه ای کامل از پروتزهای متحرک نصب کرد.

لیست قیمت پروتز های متحرک

ساخت انواع پروتزهای متحرک در لابراتوار دندانسازی اسپید

پروتز متحرک یا دندان مصنوعی شامل دندان‌های جایگزین است که به پایه پلاستیکی صورتی یا لثه‌ای و با یک قاب فلزی متصل می‌شود تا دندان مصنوعی را در دهان ثابت نگه دارد. پروتزهای جزئی متحرک جایگزین یک یا چند دندان می شوند، در حالی که پروتزهای کامل جایگزین تمام دندان های فک می شوند. برخلاف بریج های ثابت که نمی توان آنها را از دهان خارج کرد، پروتزهای متحرک را می توان در صورت تمایل فرد از دهان خارج کرد.

پروتزهای جزئی متحرک معمولاً توسط اباتمنت ها، قلاب ها یا رابط‌های دقیق به دندان های باقی مانده متصل می شوند. بنابراین، دندان ها مانند قبل توسط کام پروتز متحرک فک بالا (یا سقف دهان) و نواحی برجستگی لثه حمایت می شوند. انواع مختلفی از دندان های مصنوعی متحرک با توجه به نیاز و ساختار دهان فرد اعمال می شود که به شرح زیر است:

اکریلیک

نوعی پروتز متحرک دندان و ساخته شده از رزین پلاستیکی اکریلیک است که اغلب به عنوان پروتز موقت شناخته می شود. آنها با افزودن براکت های فلزی به دندان های موجود متصل می شوند تا به چسبندگی و پایداری آنها کمک کند. از آنجایی که این نوع پروتزها شل تر قرار می گیرند، بیشتر مستعد ساییدگی و لک هستند و اغلب می توانند توسط زبان به داخل و خارج منتقل شوند.

پروتزهای جزئی انعطاف پذیر

پروتزهای جزئی انعطاف پذیر متحرک قابل انعطاف از نوعی نایلون ساخته می شوند که به پلی آمید انعطاف پذیر معروف است. مواد آن ترموپلاستیک می‌باشد. آنها تحت حرارت زیاد تغییر شکل می دهند و بنابراین، یک پروتز انعطاف پذیر متصل می شود که دندان های جایگزین متعاقباً به آن وصل می شوند.

در حالی که بخش انعطاف پذیر این پروتز بسیار طبیعی به نظر می رسد، می تواند محکم تر در جای خود بماند و پوشیدن آن راحت تر است. به جای گیره های فلزی، زائده های نازکی به رنگ لثه دارند که به تاج دندان های مجاور نزدیک به خط لثه متصل می شوند.

با این حال، تعویض یا تعمیر آن دشوار است، به خصوص اگر پروتزهای متحرک روی قوس پایین طراحی شده باشند. ساخت کلیه پروتز های متحرک از نوع انعطاف پذیر اغلب برای بازیابی عملکرد و زیبایی در طی انتقال برای جایگزینی طولانی مدت دندان‌ها استفاده می شود.

پروتزهای پارسیل با نصب دقیق:  این نوع پروتزهای پارسیل با دقت و معمولاً از آلیاژ فلزی سبک و قوی ساخته می شوند. دندان‌های مصنوعی با رزین‌های صورتی یا پلاستیک‌هایی که شبیه بافت لثه هستند ثابت می‌شوند و به زیرسازی فلزی متصل می‌شوند و این پروتز متحرک برای اتصال به دندان‌های طبیعی از اتصالاتی دقیق استفاده می‌شود.

اتصالات دقیق نسبت به گیره ها زیبایی بیشتر و پایداری بهتری دارند. تاج یا بریج روی دندان‌های طبیعی برای بهبود تناسب پروتز پارسیل متحرک مورد نیاز است. علاوه بر این، این پروتزهای متحرک با اتصال دقیق معمولاً گرانتر از پروتزهای قلابدار یا پارشیال هستند. 

پروتز متحرک چگونه ساخته می شود؟

پس از کشیدن یا از دست دادن دندان، حفره دندان شروع به پر شدن از استخوان می کند، بافت لثه بهبود می یابد و شکل آن تغییر می کند. این فرآیند معمولاً چندین ماه طول می کشد تا لثه و استخوان به شکل ثابتی در بیایند. در پایان این دوره، تقریباً 8 تا 12 هفته پس از برداشتن یا از بین رفتن دندان ها از دهان، می توان پروتز کامل ساخت. مراحل ساخت کلیه پروتز های متحرک با توجه به کاربرد متفاوت است در این‌ قسمت مراحل ساخت پروتز دندان را‌ دنبال می کنیم:

• قبل از انجام عمل، دهان فرد چک می شود و دندان هایی که قرار است کشیده شوند مشخص و خارج می شوند.

• پس از انجام فرایند کشیدن دندان، یک سری اندازه‌گیری یا قالبگیری از بافت‌های دهان که از پروتز پشتیبانی می‌کنند، پس از بهبودی حفره‌های دندانی ساخته می‌شوند.

• در این فرآیند معمولا یک پروتز موقت را تا زمانی که پروتز اصلی ساخته شود متصل می کنند.

• پس از اندازه گیری های انجام شده مدل های قالب ساخته می شود و سپس روی این مدل ها ساخت کلیه پروتز های متحرک انجام می شود.

• علاوه بر این، در هر مرحله آزمایشاتی بر روی بیمار انجام می شود تا اطمینان حاصل شود که پروتز در دهان قرار می گیرد.به عبارت دیگر، بیمار معمولاً یک بار در هفته و به مدت حدود 4 تا 5 هفته تا تکمیل پروتز متحرک نیاز به معاینه دندانپزشک دارد.

• پس از نصب پروتز، ممکن است در ماه اول نیاز به بررسی هفتگی برای انجام تنظیمات داشته باشد.این نوع پروتز به اندازه پروتزهای معمولی با بافت استخوان و لثه تناسب ندارد، بنابراین در مرحله بهبودی نیاز به تنظیمات بیشتری دارد.

پیشنهاد مطالعه: مراحل ساخت پروتز های متحرک  

آسیب های احتمالی برای پروتز متحرک

در ابتدا، دندان مصنوعی ممکن است در دهان بسیار اضافی احساس شود و حتی ممکن است  باعث ترشح آب دهان یا ترشح بیش از حد بزاق شود. با این حال، با گذشت زمان، دهان با این پروتزها یا دندان های مصنوعی سازگار می شود. دندان مصنوعی نامناسب یا فرسوده می تواند باعث  مشکل در خوردن و صحبت کردن و زخم های دهان شود. با این حال، مشکلاتی برای دندان مصنوعی متحرک وجود دارد که به شرح زیر است:

• پروتزهای متحرک از مواد ارزان‌تر و با دوام کمتر نسبت به سایر دندان‌های مصنوعی ساخته شده‌اند و می‌توانند راحت‌تر ترک بخورند. تعمیر دندان مصنوعی شکسته در دندانسازی قابل انجام است. برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با هزینه تعمیر دندان مصنوعی شکسته کلیک کنید.

• هنگامی که دندان مصنوعی برای اولین بار استفاده می شود، ممکن است در دهان خود احساس ناراحتی ایجاد شود.این می تواند باعث شود فعالیت هایی مانند صحبت کردن و غذا خوردن غیر طبیعی به نظر برسند.

نحوه استفاده از پروتز متحرک

• موادی که ساخت کلیه پروتز های متحرک استفاده می شود به ویژه دندان‌ مصنوعی می تواندباعث ایجاد حساسیت شود.

• چنانچه پروتز متحرک به خوبی تمیز نشود، خطر بیماری لثه (ژنژیویت) و پوسیدگی دندان وجود دارد.

• دندان مصنوعی لثه ها را می پوشاند و جریان بزاق را در این ناحیه کند یا متوقف می کند.بزاق به تمیز نگه داشتن لثه کمک می کند که از پوسیدگی جلوگیری می کند.

• یک دندان مصنوعی متحرک برای دندان های در حال حاضر شما ساخته می شود، اما استفاده طولانی مدت از آنها ممکن است باعث شل شدن و لق شدن دندان مصنوعی شود.

خطرات بعد از استفاده پروتز متحرک

بعد از ساخت کلیه پروتز های متحرک مخصوصا پروتزهای متحرک دندان، پروتز‌ها باید توسط متخصص بررسی شود. دندان های مصنوعی نیز باید به طور مرتب توسط دندانپزشک معاینه شود تا در صورت وجود مشکل، سریعاً اقدام به رفع اختلال شود.

اگر از پروتزهای متحرک به خوبی مراقبت شود، استفاده سالم از دندان مصنوعی سالیان دراز طول می کشد، اما در برخی موارد، لثه و استخوان فک جمع شده و شل می شود که باعث می شود دندان مصنوعی مانند گذشته مناسب نباشد. برخی از خطرات پس از دندان مصنوعی متحرک وجود دارد که شامل موارد زیر است:

• از آنجایی که استخوان فک نرم می شود، دندان مصنوعی می تواند در حین صحبت کردن در دهان بازی کند.

• دندان مصنوعی ممکن است بلغزد یا به درستی جا نیفتد.

• ممکن است ساییدگی قابل مشاهده روی دندان مصنوعی وجود داشته باشد.

• می تواند باعث بیماری لثه و پوسیدگی دندان، مانندخونریزی لثه یا بویبد دهان شود.

نحوه مراقبت از پروتز متحرک

علاوه بر ساخت کلیه پروتز های متحرک، پروتزهای جزئی ممکن است در ابتدا کمی ناجور یا حجیم به نظر برسند. این مشکل تا زمانی که ماهیچه های گونه و زبان به شرایط جدید عادت کنند و تا زمانی که به استفاده از آن عادت کنند، معمولاً  3 تا 4 هفته طول می کشد. با این حال، برای استفاده از پروتزهای متحرک باید اقدامات احتیاطی انجام داد و کارهایی انجام داد. این موارد را می توان به صورت زیر عنوان کرد.

• در ابتدا باید لقمه ها را به قطعات کوچک تقسیم کرد و غذای نرم تغذیه شود.
• اگر این پروتزهای متحرک در دو طرف دهان پوشیده می شوند، از جویدن غذاهای بیش از حد چسبناک یا سفت باید اجتناب شود.
• ممکن است تلفظ برخی کلمات دشوار باشد، بنابراین بلند خواندن و تکرار کلماتی که برای فرد مشکل ایجاد می کند را تمرین کنید.
• تمام دستورالعمل های داده شده توسط دندانپزشک باید رعایت شود.
• پروتز متحرک هرگز نباید با گاز گرفتن در جای خود قرار گیرد.این می تواند چفت های دندانه دار را خم کرده یا بشکند یا به اتصالات آسیب برساند.
• برای چند روز اول پس از نصب پروتز، باید مراقب باشید که آن را به مدت 24 ساعت، از جمله هنگام خواب، استفاده کنید.
• پس از انجام تنظیمات کامل روی دندان مصنوعی، اکنون باید قبل از رفتن به رختخواب آن را خارج کرد.این به بافت‌های لثه اجازه استراحت می‌دهد و به تحریک طبیعی و تمیز کردن زبان و بزاق اجازه می‌دهد و باید صبح هنگام بیدار شدن از خواب دوباره در دهان قرار داده شود.

کلیه پروتز های متحرک

• دندان ‌های مصنوعی، از آنجایی که به دندان های دیگر در دهان می چسبند و روی لثه قرار می گیرند، تمایل به تجمع پلاک باکتریایی زیادی دارند.این می تواند خطر ابتلا به بیماری های پریودنتال (التهاب بافت دندان) و پوسیدگی دندان را افزایش دهد. به همین دلیل، بهداشت دهان و دندان باید با مراقبت روزانه از پروتز متحرک تضمین شود.
• دندان های مصنوعی پس از خیساندن در یک کاسه آب باید همیشه با دستمال تمیز شوند.
• هنگام تمیز کردن باید از یک مسواک کوچک با موهای نرم استفاده کنید.قطعاً باید از استفاده از برس با موهای سخت در حین تمیز کردن خودداری شود، زیرا ممکن است به دندان مصنوعی آسیب برساند یا ساییده شود.مسواک های مخصوصی برای تمیز کردن دندان مصنوعی وجود دارد.
• در مرحله تمیز کردن باید از پاک کننده های دندان مصنوعی، صابون ملایم یا مایع ظرفشویی استفاده شود.پاک کننده های خانگی و برخی از خمیردندان های سفت هرگز نباید استفاده شوند زیرا ممکن است برای دندان مصنوعی بیش از حد ساینده باشند.خمیر دندان ها، به ویژه آنهایی که به عنوان خمیرهای سفید کننده و ژل های سفید کننده تبلیغ می شوند، ساینده هستند و می توانند به دندان های مصنوعی متحرک آسیب وارد کنند.
• تمام سطوح پروتز، از جمله سطح در تماس با لثه، باید به آرامی مسواک زده شود، و مراقب باشید که به پلاستیک یا اتصالات خم شده آسیب نرساند.اگر پروتزها دارای قلاب هستند، هنگام تمیز کردن آن ها باید دقت خاصی داشت تا از آسیب دیدگی آنها جلوگیری شود.
• همچنین مسواک زدن لثه، زبان و کام پس از برداشتن دندان مصنوعی بسیار مهم است. برای این کار باید از یک برس نرم استفاده کرد و باید به تمیز کردن دندان هایی که زیر براکت های فلزی پروتز قرار دارند توجه ویژه ای شود.زیرا پلاک زیر گیره ها خطر پوسیدگی دندان را افزایش می دهد. برای کمک به تمیز کردن لثه ها باید دهان را با آب نمک گرم شستشو داد.