آیا زیر پروتز دندانی‌تان احساس سوزش، قرمزی یا التهاب می‌کنید؟ عفونت قارچی زیر دندان مصنوعی (معروف به استوماتیت پروتز دندانی یا دنچر استوماتیت) یکی از شایع‌ترین مشکلات افرادی است که دندان مصنوعی دارند. این مشکل نه تنها باعث ناراحتی روزانه می‌شود، بلکه اگر درمان نشود، می‌تواند به مسائل جدی‌تری مانند بوی بد دهان، مشکل در جویدن یا حتی عفونت‌های گسترده‌تر منجر شود. در این مقاله جامع، به طور کامل به بررسی علائم، دلایل، راه‌های پیشگیری و درمان این عفونت می‌پردازیم تا بتوانید از پروتز دندانی خود با خیال راحت استفاده کنید.

طبق مطالعات علمی، شیوع این عفونت در کاربران دندان مصنوعی بین ۲۰ تا ۶۷ درصد است و اغلب در افراد مسن، زنان و کسانی که پروتز کامل فک بالا دارند، بیشتر دیده می‌شود. خوشبختانه با رعایت بهداشت ساده و چکاپ منظم، می‌توان از آن پیشگیری کرد یا به راحتی درمان نمود.

عفونت قارچی زیر دندان مصنوعی چیست و چرا شایع است؟

عفونت قارچی زیر دندان مصنوعی، که به نام‌های استوماتیت پروتز دندانی، کاندیدیازیس مرتبط با پروتز یا دنچر استوماتیت شناخته می‌شود، نوعی التهاب مخاط دهان است که عمدتاً ناشی از رشد بیش از حد قارچ کاندیدا آلبیکانس (Candida albicans) می‌باشد. این قارچ به طور طبیعی در دهان بسیاری از افراد وجود دارد، اما وقتی تعادل میکروبی دهان به هم می‌خورد، فرصت رشد پیدا می‌کند و زیر سطح پروتز دندانی تجمع می‌یابد.

این مشکل به ویژه در افرادی که از دندان مصنوعی کامل یا پروتز کامل (دست دندان) استفاده میکنند، شایع است، زیرا پروتز سطح مخاط را می‌پوشاند و محیطی مرطوب، گرم و کم‌اکسیژن ایجاد می‌کند که ایده‌آل برای رشد قارچ است. آمارهای جهانی نشان می‌دهد که تا ۷۰ درصد کاربران دندان مصنوعی حداقل یک بار با این مسئله مواجه می‌شوند. عوامل خطر شامل سن بالا، دیابت، ضعف سیستم ایمنی و بهداشت ضعیف پروتز هستند.

تفاوت کاندیدیازیس دهانی و عفونت زیر پروتز

کاندیدیازیس دهانی (Oral Candidiasis) نام کلی عفونت‌های ناشی از قارچ کاندیدا آلبیکانس در دهان است که می‌تواند در هر نقطه‌ای از مخاط دهان مانند زبان، گونه‌ها، گلو یا کام رخ دهد و اغلب به شکل لکه‌های سفید قابل پاک شدن (برفک دهان یا Thrush) ظاهر می‌شود. این عفونت در افراد مختلف، حتی کسانی که دندان مصنوعی ندارند (مانند نوزادان، افراد با ضعف ایمنی یا مصرف‌کننده آنتی‌بیوتیک) شایع است.

اما عفونت قارچی زیر دندان مصنوعی که به آن استوماتیت پروتز دندانی (Denture Stomatitis) می‌گویند، نوعی خاص و موضعی از کاندیدیازیس دهانی است که تقریباً فقط در کاربران پروتز دندانی (به‌ویژه پروتز کامل فک بالا) دیده می‌شود. در این حالت، به دلیل محیط بسته، مرطوب و کم‌اکسیژن زیر پروتز، قارچ بیشتر رشد می‌کند و معمولاً با قرمزی یکنواخت، التهاب و سوزش همراه است، نه لکه‌های سفید برجسته. به عبارت ساده، استوماتیت پروتز یک زیرمجموعه تخصصی از کاندیدیازیس دهانی است که عامل اصلی آن همان قارچ کاندیدا است، اما مکان، ظاهر و عوامل ایجادکننده آن به دلیل وجود پروتز متفاوت است.

علائم عفونت قارچی زیر دندان مصنوعی

بسیاری از افراد در مراحل اولیه هیچ علامتی احساس نمی‌کنند، اما با پیشرفت عفونت، نشانه‌ها آشکار می‌شوند. علائم رایج عبارتند از:

• قرمزی و التهاب مخاط زیر پروتز: اغلب در ناحیه کام (سقف دهان) دیده می‌شود و به شکل قرمز روشن ظاهر می‌گردد.
• سوزش و درد خفیف تا شدید: به ویژه هنگام خوردن غذاهای تند یا اسیدی.
• لکه‌های سفید یا زرد روی مخاط: که ممکن است قابل پاک شدن باشند (برفک دهانی).
• بوی بد دهان: ناشی از تجمع باکتری‌ها و قارچ.
• احساس خشکی یا چسبندگی در دهان: گاهی همراه با تغییر حس چشایی.
• خونریزی خفیف لثه: هنگام برداشتن پروتز.

در موارد شدید، ممکن است التهاب به گوشه‌های لب (آنژولار شیلایت) گسترش یابد و ترک‌هایی ایجاد کند. اگر دیابت یا ضعف ایمنی داشته باشید، علائم شدیدتر خواهند بود.

تفاوت بیماری پریودنتال (پریودنتیت) با عفونت قارچی زیر دندان مصنوعی (استوماتیت پروتز دندانی)

بسیاری از کاربران دندان مصنوعی یا کسانی که با مشکلات لثه مواجه هستند، این دو مشکل را با هم اشتباه می‌گیرند. بیماری پریودنتال (که اغلب به آن پریودنتیت می‌گویند) و عفونت قارچی زیر پروتز (استوماتیت پروتز یا دنچر استوماتیت) دو بیماری کاملاً متفاوت هستند، اما هر دو می‌توانند باعث قرمزی، التهاب و ناراحتی در دهان شوند. درک تفاوت آن‌ها کمک می‌کند تا زودتر تشخیص درست دهید و درمان مناسب بگیرید.

بیماری پریودنتال (Periodontal Disease) و پریودنتیت چیست؟

• بیماری پریودنتال اصطلاح کلی برای التهاب بافت‌های اطراف دندان (لثه، استخوان و رباط‌ها) است.
• ژنژیویت مرحله اولیه و خفیف آن است (فقط التهاب لثه، بدون آسیب به استخوان – قابل بازگشت کامل).
• پریودنتیت مرحله پیشرفته و جدی‌تر است که التهاب به بافت‌های عمیق‌تر رسیده و باعث تحلیل استخوان، لق شدن دندان و حتی از دست رفتن دندان می‌شود (آسیب دائمی و غیرقابل بازگشت کامل).

علت اصلی: باکتری‌های پلاک دندانی و جرم.

تصاویر زیر مراحل اولیه (ژنژیویت) بیماری پریودنتال را نشان می‌دهند (لثه قرمز، متورم و خونریزی‌کننده):

                                                                         

تصاویر زیر پریودنتیت پیشرفته را نشان می‌دهند (تحلیل لثه، نمایان شدن ریشه دندان، لقی دندان):

عفونت قارچی زیر دندان مصنوعی (استوماتیت پروتز) چیست؟

این بیماری فقط در کاربران دندان مصنوعی دیده می‌شود و ناشی از رشد قارچ کاندیدا آلبیکانس زیر پروتز است. محیط مرطوب و کم‌اکسیژن زیر پروتز، بهداشت ضعیف یا پروتز نامناسب باعث آن می‌شود. برخلاف پریودنتیت، به دندان‌های طبیعی یا استخوان آسیب نمی‌زند و معمولاً با تنظیم پروتز و درمان ضدقارچ کاملاً برطرف می‌شود.

تصاویر زیر استوماتیت پروتز را نشان می‌دهند (قرمزی محدود به ناحیه زیر پروتز، گاهی لکه‌های سفید یا التهاب گرانولار در سقف دهان):

 

جدول مقایسه سریع برای درک بهتر تفاوت‌ها

اگر علائم قرمزی یا سوزش زیر پروتز دارید، احتمالاً استوماتیت پروتز است و با تعویض یا تنظیم حرفه‌ای پروتز در لابراتوار دندانسازی، کاملاً حل می‌شود. اما اگر دندان‌های طبیعی‌تان لق شده یا لثه تحلیل رفته، ممکن است پریودنتیت باشد و نیاز به مراجعه فوری به متخصص لثه داشته باشید.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص راهکار های رفع لقی دندان مصنوعی کلیک کنید.

دلایل ایجاد عفونت قارچی زیر پروتز دندانی

این عفونت چندعاملی است و ترکیبی از عوامل محلی و سیستمیک باعث آن می‌شود:

1. بهداشت ضعیف پروتز: عدم تمیزکاری روزانه باعث تجمع پلاک و قارچ می‌شود.
2. پوشیدن مداوم پروتز (به ویژه شبانه): این کار جریان بزاق و اکسیژن را کاهش می‌دهد.
3. پروتز نامناسب یا قدیمی: پروتز لق یا فرسوده باعث تروما و التهاب می‌شود.
4. بیماری‌های زمینه‌ای: دیابت (که قند دهان را افزایش می‌دهد)، ضعف ایمنی (مانند HIV یا مصرف کورتون)، خشکی دهان.
5. عوامل دیگر: سیگار کشیدن، رژیم غذایی پر کربوهیدرات، کمبود ویتامین‌ها (مانند ویتامین A).

قارچ کاندیدا در بیش از ۹۰ درصد موارد عامل اصلی است و می‌تواند به پروتز بچسبد و بیوفیلم تشکیل دهد.

راه‌های پیشگیری ساده از عفونت قارچی زیر دندان مصنوعی

پیشگیری بهترین راه است و با رعایت نکات ساده، می‌توانید ریسک را به حداقل برسانید:

• تمیزکاری روزانه پروتز: پروتز را هر روز با مسواک نرم و صابون ملایم بشویید. از خمیر دندان ساینده اجتناب کنید.
• برداشتن پروتز در شب: این کار اجازه می‌دهد مخاط دهان استراحت کند و بزاق طبیعی عمل کند.
• شستشوی دهان: پس از برداشتن پروتز، دهان را با آب نمک یا دهانشویه ضدقارچ بشویید.
• چکاپ منظم در لابراتوار دندانسازی: هر ۶ ماه یکبار برای تنظیم پروتز مراجعه کنید.
• کنترل بیماری‌های زمینه‌ای: مانند دیابت یا خشکی دهان.
• رژیم غذایی سالم: کاهش قند و مصرف پروبیوتیک‌ها برای تعادل میکروبی دهان.

۱۰ نکته طلایی پیشگیری از عفونت قارچی زیر پروتز دندانی

1. پروتز را شب‌ها خارج کنید.
2. از قرص‌های جوشان تمیزکننده پروتز استفاده کنید.
3. پروتز را در آب خنک نگه دارید (نه گرم).
4. مسواک نرم مخصوص پروتز بخرید.
5. سیگار را ترک کنید.
6. قند مصرفی را کم کنید.
7. دهان را مرطوب نگه دارید (آب زیاد بنوشید).
8. از دهانشویه بدون الکل استفاده کنید.
9. بهتر است پروتز را هر ۵ سال تعویض کنید اما با رعایت نکات بهداشتی این زمان میتواند طولانی تر شود.
10. چکاپ سالانه دندانپزشک فراموش نشود.

درمان عفونت قارچی زیر پروتز

درمان معمولاً ساده و مؤثر است:

• داروهای ضدقارچ موضعی: مانند نیستاتین (قطره یا پماد) یا میکونازول ژل – مستقیم روی پروتز مالیده شود.
• داروهای خوراکی: فلوکونازول در موارد شدید.
• تنظیم مجدد پروتز: توسط متخصص لابراتوار برای حذف تروما.
• لیزر درمانی: در موارد مقاوم، برای کاهش التهاب و کشتن قارچ.
• درمان خانگی اولیه: شستشو با آب نمک یا سرکه رقیق، اما جایگزین درمان حرفه‌ای نیست.

معمولاً در ۷-۱۴ روز بهبود می‌یابید، اما اگر پروتز تمیز نشود، عود می‌کند.

پروتز بهداشتی برای لبخندی سالم و بدون درد

عفونت قارچی زیر دندان مصنوعی مشکلی شایع اما کاملاً قابل کنترل است. با رعایت نکات پیشگیری ساده‌ای که در این مقاله خواندید، می‌توانید سال‌ها از پروتز خود بدون نگرانی، سوزش یا التهاب استفاده کنید. اما اگر پروتزتان قدیمی شده، لق است یا مدتهاست چکاپ نشده، بهترین راه‌حل دائمی تعویض یا تنظیم حرفه‌ای پروتز است. پروتز دقیق و بهداشتی نه تنها عفونت را برای همیشه برطرف می‌کند، بلکه جویدن، صحبت کردن و لبخند زدن را دوباره راحت و طبیعی می‌کند.

حالا وقتشه اقدام کنید!

در لابراتوار دندانسازی اسپید، ما متخصص ساخت و تنظیم پروتزهای دندانی با بالاترین کیفیت و مواد مرغوب هستیم. اگر زیر پروتزتان قرمز شده، سوزش دارید یا حتی فقط می‌خواهید پروتز بهتری داشته باشید، همین امروز برای تعویض دندان مصنوعی با ما تماس بگیرید:

چرا همین حالا به دندانسازی اسپید بیایید؟

• قیمت مناسب و منصفانه: بهترین کیفیت را با قیمتی مقرون‌به‌صرفه دریافت می‌کنید.
• تضمین کیفیت ۱۰۰٪: پروتزهای ما با مواد ضدحساسیت و بهداشتی ساخته می‌شوند تا عفونت قارچی دیگر برنگردد.
• پرداخت اقساطی بدون سود: امکان پرداخت قسطی بلندمدت، تا بدون فشار مالی پروتز جدیدتان را داشته باشید.
• مشاوره و معاینه رایگان: متخصصان ما پروتز فعلی‌تان را بررسی می‌کنند و بهترین راه‌حل را پیشنهاد می‌دهند.
• ساخت سریع و دقیق: در کوتاه‌ترین زمان پروتز جدید و کاملاً فیت دهانتان تحویل بگیرید.

دیگه منتظر نمونید! هر روز که پروتز نامناسب در دهانتان بماند، خطر عفونت و ناراحتی بیشتر می‌شود. یک تماس ساده می‌تواند لبخند سالم و راحتتان را برگرداند.

همین حالا با دندانسازی اسپید تماس بگیرید:

شماره تماس: 09109058921

واتس اپ:09109058921

آدرس: تهران – جنت آباد جنوبی، بالاتر از چهار باغ، ساختمان فراز، پلاک ۱۷۷، طبقه سوم، واحد۱۱

دندانسازی اسپید – جایی که لبخند شما اولویت ماست!

تعویض پروتز = خداحافظی دائمی با عفونت قارچی و سلام به زندگی راحت‌تر.

منتظرتون هستیم! 😊